Za nami już ponad 20 lat rozwoju komputerów osobistych. Lecz nadal kilka problemów nie zostało ostatecznie rozwiązanych. Jednym z nich jest backup danych i ich przywracanie. Jest wiele sposobów, na które można utracić swoje cenne dane,  na przykład przypadkowe usunięcie czy błąd plików. Może się to przydarzyć zwykłemu użytkownikowi bądź dużej firmie. W każdym przypadku, istotne dane pozostają istotne.

W większości przypadków magazynujemy dane na dyskach twardych. Istnieje kilka głównych przyczyn utraty danych, oto one:

• Błędy użytkowników
• Błędy oprogramowania
• Usterki elektryczne dysku twardego
• Uszkodzenie głowicy w dysku twardym
• Awaria talerzy w dysku twardym

Niezależnie od tego jaka jest przyczyna problemu, powstaje pytanie, jak zapobiec utracie cennych plików? Oto dwa podstawowe rozwiązania:

Zapobieganie utracie danych i ich uszkodzeniu

Wyżej wymienione błędy użytkowników oraz błędy oprogramowania wpadają do tej kategorii. W tym scenariuszu, możemy zapisać dane na więcej niż jeden nośnik. Innymi słowy, należy robić regularny backup danych.

Innym rozwiązaniem tego problemu jest użycie oprogramowania zapobiegającego. Narzędzia tego typu zachowują zapisy każdego usuniętego pliku w systemie operacyjnym i mogą go przywrócić jeżeli nie został nadpisany przez żaden nowy plik. Jednym z dobrych programów tego typu jest UnErase, ale oczywiście istnieją inne programy działające w ten sposób.

Odzyskiwanie danych po ich utraceniu

Nie ma wątpliwości, robienie regularnych bakcupów i używanie oprogramowania zapobiegawczego jest dobrą praktyką. A co zrobić jeżeli stosowałeś się do powyższych porad i przytrafił się błąd nośnika? Mówiąc inaczej, nośnik na którym przechowywałeś swoje cenne dane uległ uszkodzeniu. Może się to stać w następstwie awarii ramienia dysku twardego, talerzy bądź usterki elektrycznej. Usterki tego typu objawiają się zazwyczaj dziwnymi odgłosami z wnętrza dysku, w gorszym przypadku dysk nie będzie wykrywany przez system operacyjny.

W jaki sposób można odzyskać dane z dysku twardego? W przypadku, gdy z dysku znikają dane a dysk twardy fizycznie zostaje nietknięty, możemy użyć oprogramowania do odzyskiwania danych. Takie oprogramowanie odczytuje tablę plików systemowych a następnie stara się przywrócić pliki. Jeżeli plik zostaje usunięty, system operacyjny zmienia nazwę pliku poprzez dodanie specjalnego znaku w nawie tego pliku, aby poinformować komputer, że plik został usunięty. Usunięty plik tak naprawdę pozostaje na dysku do momentu, aż nie zostanie nadpisany, ale system operacyjny nie ma do niego dostępu. Podczas procesu odzyskiwania danych odnajduje się pliki, których system nie jest “świadom”, ale istniejących na indywidualnych klastrach dysku. Można zatem użyć stwierdzenia, że pliku nie można utracić ale nadpisać. Możemy spróbować odzyskać te dane przy pomocy oprogramowania. Ale pozostaje ryzyko, że popełni ono błędy.

A co zrobić w drugim przypadku, czyli kiedy uszkodzony zostaje dysk? Nie ma specjalnie wyboru, należy zgłosić się do firmy odzyskującej dane. Na rynku działają firmy oferujące rozwiązania dotyczące magazynowania danych jak i firmy zajmujące się typowo odzyskiwaniem utraconych danych. Założeniem jest dostarczenie odpowiednich usług zarówno dla dużych firm jak i indywidualnych klientów. Praktyka pokazuje, że można odzyskać od około 80 do 90 procent danych, niezależnie czy jest to odzyskiwanie ze składowanych danych, czy jest to odzyskiwanie w nagłych przypadkach.

Jeżeli musisz spędzić trochę czasu na ustawieniu macierzy RAID dla poprawy osiągów komputera, możesz zainwestować trochę więcej czasu i wysiłku na poprawne ustawienie twardego dysku.  Jeżeli dostosujesz się do poniższych porad znacznie zmniejszysz prawdopodobieństwo utraty ważnych danych.

• Jeżeli kopiujesz dane ze starego dysku na obecnie używane macierze, nie pozbywaj się starego dysku, zachowaj go na jakiś czas.To na wypadek, gdy odkryjesz jakiś błąd na macierzy, jeżeli posiadasz jeszcze stary dysk możesz ponownie dokonać kopiowania.

• Upewnij się, że wybrałeś poziom RAID, odpowiadający Twoim potrzebom. Jeżeli potrzebujesz szybkiego odczytu, podstawowej rezerwy, poziom RAID 1 jest dla Ciebie odpowiedni. Podstawowy poziom Redundant Array of Inexpensive Disks zapewnia ochronę przed utratą danych poprzez współprace dwóch dysków – jeden “odzwierciedla” drugi (mirror). Oczywiście koszt jednego megabajta będzie wyższy, ale wzrost szybkości i ochrona przed utratą danych jest tego warta.

• Jeżeli ustawiasz środowisko dla wielu użytkowników, stworzenie 3 bądź 5 dyskowej macierzy RAID-5 może okazać się najlepszym wyborem odnośnie szybkości i ochrony danych.

• Jeżeli wahasz czy wybrać macierz software czy hardware, pamiętaj, macierze hardware nie wymagają oprogramowania boot, struktura logiczna wbudowana w macierz jest o wiele bardziej tolerancyjna na błędy. Trzymaj się macierzy hardware jeżeli chcesz się skutecznie ochronić przed utratą danych.

• Pomimo wzrostu szybkości i osiągów macierzy, dane nadal mogą być zdezintegrowane i uszkodzone. Upewnij się, że używasz odpowiedniego oprogramowania skanującego do sprawdzenia swoich dysków twardych, naucz się robić to regularnie.

Jak zapobiec drogiemu i czasochłonnemu procesowi odzyskiwania danych? Jak uniknąć problemów z tym związanych? Oto 10 podstawowych porad:

• Upewni się, że komputer jest umieszczony w bezpiecznej, suchej i niezakurzonej strefie. Odpowiedzialni użytkownicy umieszczają swoje stanowiska pracy w klimatyzowanych pomieszczeniach, gdzie nie przemieszcza się zbyt dużo osób, to pomaga rozwiązać problem przegrzewania się sprzętu.

• Rób backup danych regularnie, najlepiej na nośnik zewnętrzny. Jeżeli kopiujesz dane na taśmy magnetyczne upewni się, że zostało to rzeczywiście zrobione, poprzez przywrócenie plików i ich sprawdzenie. Najnowsze badania dowiodły, że tylko 12% użytkowników komputerów robi backup danych regularnie, czyli co tydzień.

• Zrób pożytek z programów diagnostycznych, które oferują “cofnięcie” stanu dysku do stanu przed dokonaniem zmian. Mogą również przywrócić system do jego początkowej konfiguracji.

• Chroń swój komputer przed skokami napięcia! Tutaj zaleca się nadzwyczajną ostrożność – nawet mały skok napięcia może zniszczyć dysk i doprowadzić do usunięcia danych. Bezpośrednie zasilanie zapewnia najlepszą ochronę przed awariami. Używaj UPS i koniecznie go przetestuj!

• Nie pozwól by energia statyczna zniszczyła dysk bądź usunęła pliki. Staje się to coraz poważniejszy problem, energii statycznej jest mnóstwo na Twoim dywanie, możesz użyć zmiękczacza do tkanin, aby pozbyć się napięcia.

• Jeżeli Twój dysk twardy wydaje z siebie jakieś nieokreślone, dziwne dźwięki jak chrobot albo stukanie, natychmiast zrób backup i sprawdź go. W końcu każdy dysk musi ulec awarii.

• Używaj programów chroniących przed wirusami i programami szpiegującymi. wirusy są nadal zabójcze dla danych. Pamiętaj również, że programy te trzeba regularnie uaktualniać.

• Zawsze magazynuj swoje dokumenty w więcej niż jednym miejscu. Większość plików tekstowych zapisywanych jest w folderze Moje dokumenty, co jest OK, dopóki tworzy się kopię zapasową w innym miejscu. Większość wirusów i błędów oprogramowania wpływa bezpośrednio na system operacyjny, co sprawia, że pliki stają się niedostępne. Użycie dysku zewnętrznego do backupu jest odpowiednim rozwiązaniem. Jeżeli zastosujesz się do tej metody nie będziesz potrzebować odzyskiwanie danych.

• Strzeż się załączników w poczcie e-mail – mogą powodować utratę danych i ich uszkodzenie. W ustawieniach swojej poczty zmień lokalizację załączników na unikalną, aby zapobiec nadpisywaniu plików.